നിങ്ങളുടെ ജോലി മാനസികാരോഗ്യത്തെ തകർക്കുന്നുണ്ടോ? ‘വർക്ക് പ്ലേസ് ബർൺഔട്ട്’ തിരിച്ചറിയാം; അതിരുകൾ വരയ്ക്കാൻ ഈ വഴികൾ ശീലമാക്കൂ

മത്സരം നിറഞ്ഞ ഇന്നത്തെ തൊഴിലിടങ്ങളിൽ അമിതമായ ജോലിഭാരം ഒരു അംഗീകാരമായി കണക്കാക്കുന്ന പ്രവണത വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. എന്നാൽ ജോലിയിലെ ഈ അമിത സമ്മർദ്ദം നമ്മെ കൊണ്ടെത്തിക്കുന്നത് ‘വർക്ക് പ്ലേസ് ബർൺഔട്ട്’ (Workplace Burnout) എന്ന ഗുരുതരമായ മാനസികാവസ്ഥയിലേക്കാണെന്ന് പലരും തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. ജോലിയും വ്യക്തിജീവിതവും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ മാഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ, അത് നമ്മെ ശാരീരികമായും മാനസികമായും പൂർണ്ണമായി തളർത്തും. നിങ്ങളുടെ ജോലി മാനസികാരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ചില നിശ്ശബ്ദ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയെന്നും, തൊഴിലിടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ കൃത്യമായ അതിരുകൾ (Boundaries) നിശ്ചയിക്കാമെന്നും നോക്കാം.

നിശ്ശബ്ദ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്തൊക്കെ?

• സ്ഥിരമായ ക്ഷീണവും മടിയും: ആവശ്യത്തിന് ഉറങ്ങിയാലും രാവിലെ എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ കടുത്ത ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടുക. തിങ്കളാഴ്ചകളെയോ അല്ലെങ്കിൽ ജോലിക്ക് പോകുന്നതിനെയോ കുറിച്ചോർക്കുമ്പോഴുള്ള കടുത്ത ഭയവും മടിയും (Monday morning dread) ഇതിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണമാണ്.
• ജോലിയോടുള്ള വെറുപ്പ്: താല്പര്യത്തോടെ ചെയ്തിരുന്ന ജോലിയോട് പെട്ടെന്ന് മടുപ്പും വെറുപ്പും തോന്നുക. സഹപ്രവർത്തകരോട് എപ്പോഴും ദേഷ്യപ്പെടുകയോ, അവരിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കണം.
• ഏകാഗ്രതക്കുറവ്: ചെറിയ കാര്യങ്ങളിൽ പോലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ കഴിയാതെ വരിക. ജോലിയിലെ ഉത്പാദനക്ഷമത (Productivity) ഗണ്യമായി കുറയുകയും എപ്പോഴും തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യുക.
• ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ: അമിതമായ മാനസിക സമ്മർദ്ദം വിട്ടുമാറാത്ത തലവേദന, പുറംവേദന, കഴുത്തുവേദന, ഉറക്കമില്ലായ്മ, ദഹനപ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയായി ശരീരത്തിൽ പ്രകടമാകാം.

എങ്ങനെ അതിരുകൾ നിശ്ചയിക്കാം?

• ജോലി സമയം കൃത്യമാക്കുക: ജോലി സമയത്തിന് ശേഷം ലോഗ് ഔട്ട് ചെയ്താൽ പിന്നെ ഔദ്യോഗിക ഇമെയിലുകളോ ഫോൺ കോളുകളോ പരിശോധിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കുക. ഓഫീസ് സമയം കഴിഞ്ഞുള്ള നിങ്ങളുടെ സമയം സ്വന്തം കുടുംബത്തിനും വിനോദങ്ങൾക്കുമായി മാത്രം മാറ്റിവെക്കുക.
• ‘നോ’ പറയാൻ ശീലിക്കുക: നിങ്ങൾക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതിലും അപ്പുറമുള്ള ജോലികൾ നിരസിക്കാൻ (Saying ‘No’) പഠിക്കുക. നിങ്ങളുടെ പരിമിതികൾ വളരെ മാന്യമായിത്തന്നെ മേലധികാരികളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നത് ഒരു തെറ്റല്ല.
• വ്യക്തിജീവിതം വേർതിരിക്കുക: വർക്ക് ഫ്രം ഹോം ചെയ്യുന്നവർ വീട്ടിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ ഒരു പ്രത്യേക ഇടം കണ്ടെത്തുക. ബെഡ്റൂമിലിരുന്ന് ജോലി ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. ഇത് ജോലിയും വ്യക്തിജീവിതവും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കാൻ സഹായിക്കും.
• വിശ്രമം അത്യാവശ്യമാണ്: വാരാന്ത്യങ്ങളിലും അവധി ദിവസങ്ങളിലും ജോലി സംബന്ധമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മാറിനിൽക്കുക (Digital disconnect). അർഹതപ്പെട്ട ലീവുകൾ എടുത്ത് യാത്രകൾ ചെയ്യുകയോ വിശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുക.

ജോലി എന്നത് ജീവിതം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ഒരു ഉപാധി മാത്രമാണെന്നും, അത് നിങ്ങളുടെ ജീവിതം തന്നെയല്ലെന്നും എപ്പോഴും ഓർക്കുക. ശാരീരിക ആരോഗ്യം പോലെ തന്നെ പ്രധാനമാണ് മാനസികാരോഗ്യവും. ബർൺഔട്ടിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ രൂക്ഷമാണെങ്കിൽ ഒരു മാനസികാരോഗ്യ വിദഗ്ദ്ധന്റെ സഹായം തേടാൻ മടിക്കരുത്.