‘സമയം പാഴാക്കരുത്, ഓരോ മിനിറ്റും നിർണ്ണായകം’; ഇന്ന് ലോക പക്ഷാഘാത ദിനം, സ്ട്രോക്കിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ

ലോകമെമ്പാടും മരണകാരണമാകുന്ന രോഗങ്ങളിൽ മുൻപന്തിയിലാണ് പക്ഷാഘാതം അഥവാ സ്ട്രോക്ക് (Stroke). പ്രായമായവരെ മാത്രം ബാധിക്കുന്ന ഒന്നാണ് സ്ട്രോക്ക് എന്ന ധാരണ ഇന്ന് മാറിവരികയാണ്. ചെറുപ്പക്കാരിൽ പോലും ഇത് സർവ്വസാധാരണമായിരിക്കുന്നു. പക്ഷാഘാതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം ജനങ്ങളിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി എല്ലാ വർഷവും ഒക്ടോബർ 29 ലോക പക്ഷാഘാത ദിനമായി (World Stroke Day) ആചരിക്കുന്നു. കൃത്യസമയത്ത് ലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുകയും ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്താൽ പൂർണ്ണമായും ഭേദമാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നാണിത്.

എന്താണ് പക്ഷാഘാതം (Stroke)?

തലച്ചോറിലേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം തടസ്സപ്പെടുകയോ, തലച്ചോറിലെ രക്തക്കുഴലുകൾ പൊട്ടി രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകുകയോ ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണ് പക്ഷാഘാതം. രക്തയോട്ടം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ തലച്ചോറിലെ കോശങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ ഓക്സിജനും പോഷകങ്ങളും ലഭിക്കാതെ വരികയും, മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ ആ കോശങ്ങൾ നശിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ശരീരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ സാരമായി ബാധിക്കുന്നു.

ലക്ഷണങ്ങൾ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാം?

സ്ട്രോക്കിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ വളരെ വേഗത്തിലാണ് പ്രകടമാകുക. ഇത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ലോകമെമ്പാടും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു രീതിയാണ് ‘FAST’ (ഫാസ്റ്റ്).

• F (Face – മുഖം): ചിരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴോ സംസാരിക്കുമ്പോഴോ മുഖത്തിന്റെ ഒരു വശം കോടിപ്പോവുകയോ മരവിക്കുകയോ ചെയ്യുക.
• A (Arm – കൈകൾ): രണ്ട് കൈകളും മുകളിലേക്ക് ഉയർത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ഒരു കൈയ്ക്ക് ബലക്കുറവ് അനുഭവപ്പെടുകയോ താഴേക്ക് പതിക്കുകയോ ചെയ്യുക. കാലുകൾക്കും ഈ തളർച്ച അനുഭവപ്പെടാം.
• S (Speech – സംസാരം): സംസാരിക്കുമ്പോൾ അക്ഷരങ്ങൾ വ്യക്തമാകാതിരിക്കുക, നാവ് കുഴയുക, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവർ പറയുന്നത് മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുക.
• T (Time – സമയം): ഈ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നോ അതിലധികമോ കണ്ടാൽ സമയം ഒട്ടും പാഴാക്കാതെ ഉടൻ തന്നെ ആശുപത്രിയിലെത്തിക്കുക.

പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന കടുത്ത തലവേദന, കാഴ്ച മങ്ങൽ, നടക്കുമ്പോൾ ബാലൻസ് തെറ്റുക എന്നിവയും സ്ട്രോക്കിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാകാം.

ആദ്യമെന്ത് ചെയ്യണം?

ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ രോഗിക്ക് വെള്ളമോ ഭക്ഷണമോ നൽകാൻ ശ്രമിക്കരുത്. കാരണം അത് ശ്വാസകോശത്തിൽ കുടുങ്ങാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ലക്ഷണങ്ങൾ തനിയെ മാറുമെന്ന് കരുതി കാത്തിരിക്കുന്നതാണ് പലരും ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും വലിയ തെറ്റ്. ഉടൻ തന്നെ സി.ടി സ്കാൻ (CT Scan), എം.ആർ.ഐ (MRI) തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളുള്ള, സ്ട്രോക്ക് ചികിത്സ ലഭ്യമായ ഒരു ആശുപത്രിയിലേക്ക് രോഗിയെ എത്തിക്കുക.

ഡോക്ടർമാരുടെ മുന്നറിയിപ്പും ‘ഗോൾഡൻ അവറും’

സ്ട്രോക്ക് ബാധിച്ചാൽ ആദ്യത്തെ നാലര മണിക്കൂർ (4.5 Hours) സമയത്തെയാണ് മെഡിക്കൽ ലോകം ‘ഗോൾഡൻ അവർ’ (Golden Hour) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. “സമയം വൈകുന്തോറും തലച്ചോറിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് കോശങ്ങളാണ് നശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ട് നാലര മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ചാൽ, രക്തം കട്ടപിടിച്ചത് അലിയിച്ചു കളയാനുള്ള ത്രോംബോലൈസിസ് (Thrombolysis) എന്ന കുത്തിവെപ്പ് നൽകി രോഗിയെ പൂർണ്ണ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ സാധിക്കും,” എന്ന് പ്രമുഖ ന്യൂറോളജിസ്റ്റുകൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം, പ്രമേഹം, കൊളസ്ട്രോൾ, അമിതവണ്ണം, പുകവലി എന്നിവയാണ് സ്ട്രോക്കിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രധാന വില്ലന്മാർ. ചിട്ടയായ വ്യായാമവും ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണരീതിയും പിന്തുടർന്നാൽ സ്ട്രോക്കിനെ ഒരു പരിധി വരെ നമുക്ക് അകറ്റി നിർത്താൻ സാധിക്കും. ലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക, വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുക എന്നതാണ് ഈ ദിനം നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സന്ദേശം.